Streszczenie:200 lat temu , 22 października 1811 r. w Doborján , na pograniczu węgiersko- austriackim urodził się Franciszek Liszt , genialny węgierski kompozytor i pianista , jedna z najwybitniejszych postaci muzycznego romantyzmu.
Pełna treść wiadomości: Jego pierwszym nauczycielem był ojciec , Ádám Liszt , urzędnik w majątku hrabiego Eszterházyego. W wieku 9 lat wystąpił pierwszy raz publicznie w Sopron i Pozsony ( dzisiejsza Bratysława) . Dzięki hojności i wsparciu możnych mógł studiować w Wiedniu u C.Czernego i A.Saleriego. 1 grudnia 1822 r. odbył się jego pierwszy koncert przed publicznością wiedeńską , gdzie na grę 11-letniego Liszta zwrócił uwagę Beethoven.
W 1823 r. razem z ojcem wyruszył na turné do Francji , potem do Anglii , póżniej osiadł w Paryżu.W 1842 r. zakończył karierę wirtuoza i zamieszkał w Weimarze , gdzie zajmował się tylko komponowaniem .
Stworzył nowy gatunek muzyczny : poemat symfoniczny . W muzyce fortepianowej rozwinął fakturę i technikę pianistyczną . Był jednym z inicjatorów użycia nowych dżwięków harmonicznych w XIX w. , przede wszystkim skomplikowanych akordów. Badał nowe techniki muzyczne , zajmował się wariacjami tematycznymi. Oprócz niezwykłych osiągnięć jako pianista i dyrygent , skomponował ponad 400 dzieł , nauczał i pisał książki .
Pomagał młodym , zdolnym kompozytorom jak np.Berlioz i Wagner , który póżniej został mężem jego córki Cosimy.
W 1875 r. powstała w Budapeszcie Akademia Muzyczna, której był jednym z twórców i pierwszym nauczycielem.
W 1867 r. z okazji koronowania Franciszka Józefa na węgierskiego króla napisał Mszę koronacyjną.
Był również aktywnym propagatorem kultury polskiej , zaprzyjażnionym m.in. z Fryderykiem Chopinem , Adamem Mickiewiczem , Juliuszem Słowackim , Juliuszem Kossakiem . Uczył także Karola Tausiga, Juliusza Zarębskiego i Józefa Wieniawskiego.
Zmarł 31 lipca 1886 na zapalenie płuc w Bayreuth , tu znajduje się jego grób.
Miejsca pamięci Franciszka Liszta w Budapeszcie
- Muzeum Franciszka Liszta – ulica Andrassy
- Akademia Muzyczna im.Franciszka Liszta i pomnik Franciszka Liszta – Plac F.Liszta
- Pomnik Franciszka Liszta- przed wejściem do Opery Państwowej
- Plac Franciszka Liszta
- Portret Franciszka Liszta w Węgierskiej Galerii Narodowej
Czy wiesz , że :
- Franciszek Liszt jako pierwszy napisał książkę o życiu Chopina ? Książka została wydana w 1852 r. po francusku w Paryżu.
- W 1857 r. koncertował w Żagańskim Kościele Farnym na zaślubinach Marii de Castellane z Antonim Radziwiłłem ?
- Od tego roku lotnisko Ferihegy w Budapeszcie będzie nosiło nazwę Liszta ?
- Liszt już jako dziecko był zafascynowany muzyką cygańską ? Póżniej jej motywy pojawiły się w Rapsodii węgierskiej
- Liszt miał własny dyliżans do podróżowania ? Było w nim nie tylko łóżko , ale również fortepian......
Źródło: Dariusz Cieśla
